Biomedya - Biyoteknoloji & Yaşam Bilimleri

Stiff person sendromu, merkezi sinir sistemini etkileyen nadir bir nörolojik hastalık. Hastalarda özellikle gövde ve bacak kaslarında sertlik, ani gelişen ağrılı spazmlar ve düşme riski görülebiliyor. Bazı kişilerde yüksek ses, ani hareket veya duygusal stres kas spazmlarını tetikleyebiliyor. Hastalığın birçok vakasında bağışıklık sisteminin sinir sistemiyle ilişkili yapılara karşı anormal yanıt oluşturduğu düşünülüyor. Bazı hastalarda glutamik asit dekarboksilaz (GAD65) gibi proteinleri hedefleyen otoantikorlar saptanabiliyor. Mevcut tedavilerde kas spazmlarını azaltan ilaçlar ve bağışıklık sisteminin etkinliğini düzenleyen yöntemler kullanılıyor. Ancak özellikle ağır ve tedaviye dirençli hastalarda yeterli iyileşme sağlanamayabiliyor.

Kyverna Therapeutics tarafından geliştirilen mivocabtagene autoleucel adlı deneysel tedavi, CD19 hedefli CAR-T hücre teknolojisine dayanıyor. Bu yöntemde hastanın kendi T hücreleri toplanıyor ve laboratuvarda genetik olarak değiştirilerek CD19 adlı yüzey proteinini taşıyan B hücrelerini tanıyabilecek hale getiriliyor. Daha sonra hazırlanan hücreler hastaya tek bir infüzyonla geri veriliyor. B hücreleri, antikor üretimiyle ilişkili bağışıklık süreçlerinde önemli rol oynadığından, bu hücrelerin hedeflenmesi hastalığa katkıda bulunan anormal bağışıklık yanıtını azaltabilir. Araştırmada tedavi öncesinde baston veya yürüteç kullanan 12 hastanın sekizinin takip döneminde bu yardımcı araçlara ihtiyaç duymadığı bildirildi. Ayrıca son değerlendirme sırasında hastaların tamamının stiff person sendromu için kullandıkları düzenli bağışıklık baskılayıcı tedavileri bırakmış olduğu aktarıldı. Bu sonuçlar, bazı hastalarda yalnızca belirtilerin hafiflemesinin ötesinde işlevsel iyileşme sağlanabileceğini düşündürüyor.

Bununla birlikte araştırmanın önemli sınırlamaları bulunuyor. Çalışma yalnızca 26 hastayı kapsıyor ve randomize bir kontrol grubu içermiyor. Bu nedenle gözlenen iyileşmelerin ne kadarının doğrudan CAR-T tedavisinden kaynaklandığını kesin biçimde belirlemek zor. Ayrıca CAR-T uygulamaları sitokin salınım sendromu, enfeksiyonlar, bağışıklık hücrelerinde azalma ve nörolojik yan etkiler gibi ciddi riskler taşıyabiliyor. B hücrelerinin yeniden oluşmasının hastalığın tekrarlamasına yol açıp açmayacağı da uzun süreli takip gerektiriyor. Kyverna Therapeutics, 2026 yılı sonuna kadar ABD Gıda ve İlaç Dairesine (FDA) onay başvurusunu tamamlamayı hedeflediğini açıkladı. Ancak başvuru planı, ilacın onaylandığı veya bütün hastalarda güvenli ve etkili olduğunun kesinleştiği anlamına gelmiyor. Araştırma, CAR-T teknolojisinin kan kanserlerinin ötesinde bazı ağır otoimmün hastalıkların tedavisinde de önemli bir seçenek haline gelebileceğine işaret ediyor.

Kaynak: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/43002394/