Biomedya - Biyoteknoloji & Yaşam Bilimleri

Çinli bilim heyetleri ve Amerika Birleşik Devletleri merkezli biyoteknoloji devi Vertex Pharmaceuticals tarafından yürütülen eş zamanlı çalışmalar, Tip 1 diyabet hastalarında pankreas işlevinin biyolojik olarak yeniden inşa edilebileceğini kanıtladı. Geliştirilen ileri teknoloji kök hücre protokolleri sayesinde, laboratuvar ortamında üretilen insülin salgılayıcı hücreler hastalara nakledildi ve bu hücrelerin vücutla tam uyum sağlayarak şeker dengesini doğal yollarla kurduğu gözlemlendi.

Bu tıbbi devrimin temelini, pluripotent kök hücrelerin genetik ve kimyasal sinyallerle pankreas adacık hücrelerine dönüştürülmesi oluşturuyor. Nakil operasyonu sonrasında, hastaların bağışıklık sistemine entegre olan bu yeni hücreler, kan şekerindeki dalgalanmaları anlık olarak tespit edip gereken dozda insülini otomatik olarak üretmeye başladı. Deneklerin önemli bir bölümünde, dışarıdan insülin enjeksiyonu veya pompa kullanımı tamamen durdurulurken, vücudun kendi biyolojik dengesini yeniden kurması tıp literatürüne "fonksiyonel iyileşme" olarak geçti. Bu gelişme, diyabetin artık sadece bir cihaz yardımıyla yönetilen bir durum değil, biyolojik olarak onarılabilir bir hasar olduğunu gösteriyor.

Elde edilen sonuçlar heyecan verici olsa da araştırmacılar bu sürecin standart bir protokole dönüşmesi için aşılması gereken kritik aşamalar olduğunu vurguluyor. Şu anki temel odak noktası, bağışıklık sisteminin bu yeni hücreleri "yabancı" olarak algılayıp saldırmasını engellemek ve nakledilen hücrelerin vücuttaki ömrünü uzatmak üzerinde yoğunlaşıyor. Mevcut denemeler küçük ölçekli hasta grupları üzerinde yürütülse de elde edilen yüksek başarı oranı, diyabetin klinik tanımını sonsuza dek değiştirecek bir potansiyele sahip. Bilim dünyası, bu yöntemin yaygınlaşmasıyla birlikte ömür boyu süren ilaç bağımlılığının yerini tek seferlik veya periyodik hücre nakli tedavilerinin almasını bekliyor.

Kaynak: Cell Stem Cell Journal - "Functional Insulin-Producing Cells From Human Pluripotent Stem Cells" & Vertex Pharmaceuticals VX-880 Clinical Research Report (2025-2026 Update)