Bilim
Evren Gerçekten Dev Bir Beyin Gibi mi? Kozmik Ağ ile Nöronlar Arasındaki Şaşırtıcı Benzerlik
Ancak bu sonuç, “evren bir beyindir” anlamına gelmiyor. Beyindeki bağlantılar biyolojik hücreler, sinapslar ve elektrokimyasal sinyallerle çalışırken; kozmik ağ esas olarak karanlık madde, gaz, galaksiler ve kütleçekimsel yapı oluşumu tarafından şekilleniyor. Araştırmacıların yorumu, çok farklı fiziksel sistemlerin benzer ağ organizasyonlarına ulaşabileceği yönünde. Bu durum karmaşık sistemlerde ortak matematiksel ilkelerin ortaya çıkabileceğini düşündürüyor.
Kuantum fiziğinde “bilgi” kavramının temel rolü üzerine de yoğun çalışmalar yapılıyor. Ancak buradan evrenin bilinçli olduğu sonucuna geçmek mümkün değil. Bilincin fiziksel temellerini açıklamaya çalışan farklı teoriler bulunuyor ve bunların hiçbiri bugün evrensel kabul görmüş durumda değil. Nature Reviews Neuroscience’da yayımlanan kapsamlı bir değerlendirme de bilinç teorileri arasında önemli farklılıklar bulunduğunu ve hangisinin en doğru açıklamayı sunduğunun hâlâ açık bir araştırma konusu olduğunu vurguluyor.
Dolayısıyla bugün bilimsel olarak söylenebilecek en güçlü ifade şu: Evrenin büyük ölçekli yapısı ile beynin nöronal ağı arasında bazı matematiksel ve morfolojik benzerlikler var. Fakat bu benzerlik, evrenin düşündüğünü, bilinçli olduğunu veya gerçek anlamda bir sinir ağı gibi çalıştığını göstermiyor. “Dev bir beyin” fikri, şimdilik kanıtlanmış bir fiziksel gerçek değil; karmaşık sistemlerin nasıl örgütlendiğini sorgulatan dikkat çekici bir bilimsel benzetme.
Kaynak: https://www.nature.com/articles/s41583-022-00587-4?utm_source=
